لیسانسه های معتاد,اخرین ورژن خانمانسوزی/دانشگاه را سیاسی کنید تا اعتیاد برود/ دختران دانشجوی دررقابت
اما امروز اعتیاد در میان دانشجویان از موضوعاتی است که نمیتوان آن را انکار کرد، اگر چه برخی مسئولان تمایلی بهگفتوگو درباره این موضوع ندارند و حتی هنوز هم آن را انکار میکنند اما آلوده شدن دانشجویان به موادمخدر نه با انکار از بین میرود و نه با پنهان کردن آمار دانشجویان معتاد. بهگفته کارشناسان بسیاری از جوانان برای نخستین بار مصرف موادمخدر را در زمان دانشجویی تجربه میکنند.
محمد حسین آیتی، معاون دانشجویی و فرهنگی وزارت بهداشت از اجرای طرح پایش سوءمصرف موادمخدر و الکل در میان تمام دانشجویان کشور خبر داد و گفت: در معاونت دانشجویی ادارهای با عنوان اداره مرکزی مشاوره دانشجویی وجود دارد که این اداره در تمام 50 دانشگاه علومپزشکی کشور به دانشجویان مشاوره میدهد.
بهگفته وی بر اساس عملکرد این ادارههای مشاوره، تمام دانشجویان جدیدالورود در دانشگاههای علومپزشکی پس از ثبتنام باید به این اداره مراجعه کنند و آزمایشهای بینالمللی سلامت روان را پاسخ دهند.
آیتی گفت: این آزمایشها کاملا استانداردهای روانپزشکی را داراست و در آن سوء مصرف موادمخدر و الکل را نشان میدهد.
معاون دانشجویی و فرهنگی وزارت بهداشت با بیان اینکه افراد دچار سوء مصرف موادمخدر و الکل، پیشزمینههای اختلالات اعصاب و روان دارند، ادامه داد: بنابراین چنانچه دانشجویان سوء مصرف موادمخدر و الکل داشته باشند. نمرهای از حد معمول پایینتر میگیرند و این دانشجویان با عنوان دانشجویان آسیبپذیر یا در معرض خطر شناسایی میشوند.
وی گفت: پس از شناسایی این دانشجویان چنانچه در بین این دانشجویان سوء مصرف موادمخدر دیده شود یا در معرض خطر باشند با رعایت تمام ضوابط،حفظ حرمت آنها و همچنین محرمانه بودن این اطلاعات، تحت مشاورههای تخصصی قرار میگیرند.
***اعتیاد در دانشجویان خوابگاهی خوابگاه جایی است که خانه دانشجو محسوب میشود, دراین مکان جمع زیادی از دانشجویان از همه جور خانواده دور هم جمع شده و کنار هم زندگی میکنند , کسانی هم که دنبال معامله بازندگی دیگران هستند این مکانها را برای کارشان انتخاب میکنند, شاید خوابگاه به دلیل نبود نظارت خانواده وکنارهم قرار گرفتن تعداد زیادی جوان و البته نبود نظارت سایر ارگانها از جمله دانشگاه بهترین مکان برای انحراف دانشجو باشد , مساله ای که امار وارقام نیز انرا تایید میکند , حال دختر وپسر بودن دانشجوی ان خیلی فرق نمیکند , مهم این است که بسیاری از انحرافات از این مکان شروع میشود.
بنا بر گزارش های منتشر شده , فقط درسال 89 وزارت علوم به منظور مقابله و پیشگیری از مصرف موادمخدر دانشگاهها 700 میلیون تومان بودجه هزینه کرد و 600 کارگاه آموزشی مقابله با سوءمصرف موادمخدر در دانشگاه را برگزار کرد و سال تحصیلی 92 - 91 این بودجه به یک میلیارد رسیده و قرار است 2 هزار و 200 کارگاه برای دانشجویان برگزار شود، دانشجویانی که هیچ آمار دقیق و رسمی از میزان اعتیاد آنها وجود ندارد و مشخص نیست با وجود فقدان آمار در این زمینه قرار است چه اقداماتی و برای چه تعداد دانشجویی برگزار شود. اما نکته مهم این است که گفته میشود دانشجویان شرکتکننده بیشتر بهمنظور رفع تکلیف در این کارگاهها شرکت میکنند و بازدهی چندانی ندارد.
بهگفته دکتر حسین باهر، جامعهشناس، دور بودن از محیط خانواده و رفتن به شهر دیگر برای تحصیل و استقلال پیدا کردن از خانواده کافی است تا جوان را به سمت و سوی اعتیاد سوق بدهد. چرا که محیطهای تازه دارای جذابیتهایی است که میتواند خطر معتاد شدن این افراد را افزایش دهد.
وی با اشاره به این نکته که خوابگاهها و خانههای مجردی از محیطهایی هستند که باعث اعتیاد دانشجویان میشوند،میگوید: نظارت بر محیطهایی چون خوابگاههای دانشجویی نمیتواند عاملی برای جلوگیری از اعتیاد تلقی شود چرا که فردی که به عنوان ناظر انتخاب میشود هم ممکن است خودش به مرور زمان دچار اعتیاد شود.
بهگفته وی به جای گذاشتن ناظر در خوابگاههای دانشجویی باید عواملی از قبیل: بیپولی، تنهایی، افسردگی و دوری از خانواده را که باعث بروز اعتیاد میشوند از بین برد، چرا که تا زمانی که این عوامل وجود داشته باشند اعتیاد هم وجود دارد.
به عقیده این جامعهشناس، بومیکردن تحصیلات از عوامل مهمی است که میتواند میزان اعتیاد در دانشجویان را به شدت کاهش دهد چرا که دوری از خانواده و رها شدن در جامعهای بیدر و پیکر همچون کلانشهرها میتواند خطرات جبران ناپذیری را برای افراد بهدنبال داشته باشد که اعتیاد یکی از آنهاست.
دکتر حمید صرامی، مدیرکل فرهنگی و اجتماعی ستاد مبارزه با موادمخدر نیز در این باره میگوید: از میان افراد جذب شده به سیستم اعتیاد، نوجوانان و جوانان اولین قربانیان این پدیده هستند و متاسفانه برخی دانشجویان ساکن در خانههای دانشجویی یا سایر اماکن نیز، گرفتار پدیده مصرف یا سوءمصرف موادمیشوند.
بهگفته وی تعداد دانشجویانی که به پدیده اعتیاد گرایش پیدا میکنند، نسبت به دیگر اقشار جامعه بسیار کم است، لیکن مجموعهای از عوامل خطر قبل از تحصیل یعنی محیط خانواده آشفته، فقدان سازش بین والدین و فرزندان، ضعف مهارتهای اجتماعی و عوامل خطر هنگام تحصیل همچون عدم نظارت اجتماعی والدین، استقلال افراطی، افزایش حجم ارتباطات با دوستان جدید، فشار گروه همسالان، بروز مشکلات عاطفی و اختلالات روانی، یکنواختی زندگی خوابگاهی و بعضا بیبرنامگی دانشجویان، افت تحصیلی و عدم علاقه به رشته تحصیلی و دشواری سازگاری با محیط جدید زمینه گرایش آنان را به رفتارهای پرخطر فراهم میکند.
وی تاکید میکند: بهکارگیری اهرمهای پیشگیری اولیه از اعتیاد همچون ترویج برنامههای اطلاعرسانی و آگاهسازی درخصوص پیامدها و عوارض مصرف مواد بالاخص مواد توهمزا و محرک، آموزش مهارت و سبک زندگی سالم بهمنظور توانمندی در مواجهه با مشکلات دوران دانشجویی، تقویت باورهای دینی، توسعه فعالیتهای جایگزین (هنری و ورزشی بهمنظور غنیسازی اوقات فراغت)، توسعه خدمات مشاورهای، ارضای نیازهای عاطفی و پاسخگویی بهموقع به نیازهای روانی دانشجویان بهمنظور افزایش آستانه تحمل و عدم بروز رفتارهای تکانشی و نیز مشارکت فعالانه در برنامههای پیشگیری اجتماع محور در دانشگاهها، میتواند موجبات مصونسازی دانشجویان در برابر هجوم انواع مواد را فراهم سازد.
***مشکل خوابگاههای خصوصی اگر بپذیریم اندک نظارتی بر خوابگاههای دولتی وجود دارد , وبرای نظارت بر انها هزینه میشود , اما دانشگاه ازاد وسایر دانشگاهها که امکانات کمتری دارند , باعث شده تا خوابگاههای خصوصی از قبیل خانه های مجردی در شهرها توسعه یابد ومیزان ناهنجاریها در انها افزایش یابد.
یک جامعه شناس گفت: کمرنگ شدن ارتباط عاطفی جوان با خانواده، کنترل مستقیم آنها، داشتن دوستان ناباب و طرد شدن از سوی خانواده به اصطلاح (برچسب خوردگی) از عوامل دیگری است که سبب گرایش فرد به سمت اعتیاد میشود.
علی داوطلب ، افزود: دوران بلوغ دورهای است که فرد با تضادها و کشمکشهای متعدد درونی مواجه میشود.
وی افزود: عدم توجه اعضای خانواده، توقعات بیجا و بیمورد اطرافیان بدون در نظر گرفتن حساسیت دوره بلوغ و جوانی و توقعات و ارزشهای متضاد اجتماعی، اختلالات تطابقی در خانواده و زمینههای نامطلوب شخصیتی، فرد را در این دوره در مقابل انحرافات مختلف آسیب پذیر میکند.
داوطلب با تاکید بر نظارت دانشگاهها بر خوابگاههای دانشجویی تصریح کرد: خوابگاههای خصوصی یکی از مکانهای مستعد آلوده کردن دانشجویان توسط دوستان معتاد است.
این مدرس دانشگاه ابراز کرد: کمتر شدن اعتقادات فرد در زندگی، گسترش زندگی شهری و عدم حمایت معنوی والدین از فرزندان از عوامل دیگری است که زمینههای لازم را جهت گرایش فرد به اعتیاد فراهم میکند.
این کارشناس خاطر نشان کرد: روشهای بازپروری به صورت علمی و آگاهی بخشی به معتادان از روش های موثر برای مقابله با این پدیده ویرانگر است.
در عین حال یک دکتر داروساز با هشدار نسبت به شیوع مصرف خودسرانه ریتالین در بین دانشجویان، گفت: وابستگی و اعتیاد به ریتالین، آسیب به سیستم اعصاب مرکزی، عوارض قلبی و عروقی همچنین بیقراری و آشفتگی از عواقب مصرف غیرمنطقی این دارو است.
دکتر سید حسین حاجی میری ، تصریح کرد: در ایام امتحانات سوءمصرف ریتالین در بین دانشجویان شایع می شود بطوری که عده ای از آنها برای بیدار ماندن و به منظور افزایش توجه و تمرکز به مصرف این ماده روی می آورند.
این مسوول کمیته پرورش داروساز - دانشجو دانشگاه علوم پزشکی تهران در پایان با ابراز تاسف از شیوع مصرف خودسرانه ریتالین در بین دانشجویان و دانش آموزان در ایام امتحانات یادآورشد: آمار و ارقام نشان می دهد که متاسفانه استفاده از این ماده و داروهای مشابه به منظور جلوگیری از خواب آلودگی و افزایش قدرت تمرکز و دقت در افراد تحصیلکرده و دانشجویان بیشتر است که در این میان سهم دانشجویان علوم پزشکی بیش از دانشجویان سایر علوم است.
***جوانان چرا؟اعتیاد معضلی همگانی است , معضلی است که ممکن است دامن هر خانواده ای رابگیرد , زن و مرد و پیر وجوان هم نمیشناسد , برای هرکدام هم میتوان دلیلی متصور بود, اما در میان دانشجویان که نماینده قشر تحصیلکرده جامعه هستند , مساله به سرنخهای دیگری ختم میشود ، مساله ای که احتمالا باید دلایل متفاوتی با سایر جوانان داشته باشد.
دکتر اصغر دادخواه عضو هیئت علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی نبود حمایتهای عاطفی و روانی و استرسهای شدید تحصیلی و محیطی را از عوامل بروز اعتیاد در بین دانشجویان عنوان کرد و گفت: ایجاد محیط آرام و خالی از استرس، استفاده از اوقات فراغت به روش مناسب، فراهم کردن محیط مذهبی و ایجاد امکانات ورزشی و تفریحی را می توان برای مقابله با معضل اعتیاد در خوابگاهها ضروری دانست.
وی با اشاره به تعریف اعتیاد و مشخص کردن تفاوت عادت و اعتیاد گفت: فرد و خصوصیات شخصیتی او یکی از عوامل مهم و تعیین کننده در گرایش به مواد مخدر است. از عوامل غیر فردی که موجب بروز اعتیاد در بین دانشجویان می شود می توان به خانواده و وجود الگوی نامناسب در خانواده، دوستان، خوابگاه های دانشجویی، نبود حمایت، فشارهای روحی و محل سکونت اشاره کرد.
همچنین , دکتر مصطفی پودراتچی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی نیز در این خصوص گفت: برنامه ریزی مناسب برای گذران اوقات فراغت دانشجویان، امری موثر برای کنترل این معضل در خوابگاه های دانشجویی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی خاطر نشان کرد: مواد صنعتی که در چند سال اخیر جایگزین تریاک و هروئین شده به مراتب قدرت تخریبی بیشتری دارند، مشکوکترین مسئلهای که در این زمینه وجود دارد قیمت این نوع از مواد است که به سرعت رو به کاهش است.
دکتر پودراتچی اضافه کرد: در حال حاضر دیوارکشی در مرزها دیگر کاربردی ندارد چون در خود ایران و در لابراتوارها مواد صنعتی از جمله شیشه و قرصهای روانگردان با رشد فزایندهای تولید می شود و رفع این مشکل نیاز به پیگیری بیشتری دارد.
دراین راستا , دکتر اردشیر انتظاری عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با تاکید بر نبود نظریه پردازی مناسب و جامع در حوزه اعتیاد گفت: در زمینه اعتیاد، تئوری پردازی ما خیلی ضعیف است. ما باید تحلیل منسجمی نسبت به موضوع اعتیاد داشته باشیم که بشدت در این زمینه دچار ضعف هستیم.
وی با اشاره به عوامل دخیل در مسئله اعتیاد اظهار داشت: یکی از این عوامل ضعف کنترل اجتماعی است، کنترل های سنتی دیگر کاربرد چندانی ندارد و امروز اگر دانشجویی برای تحصیل به یک شهر بزرگ می آید نمی توان با وی با همان روشهای قدیمی ارتباط موثر برقرار کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی نبود امکانات مناسب برای دانشجویان، ضعف جامعه پذیری و تضعیف امید به آینده را از دیگر دلایل گسترش اعتیاد بیان کرد و افزود: پرورش تفکر انتقادی در دانشجویان می تواند راه حل این موضوع باشد.
دکتر ذکایی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی هم ؛ جغرافیا و فضای خوابگاهها را از عوامل مهم در گسترش معضل اعتیاد عنوان کرد و گفت: فرد معتاد با محیط تمیز در تناقض و تضاد است و سعی می کند یا آنجا را به رنگ خودش درآورد و یا از آنجا فاصله بگیرد، بنابراین زیبایی، طراحی مناسب و فضای آراسته و تمیز خوابگاه می تواند در کنار تسهیلاتی نظیر خدمات ورزشی و فراغتی در جهت حل مسأله اعتیاد موثر باشد.
وی با اشاره به مقوله مهاجرت افزود: مهاجرت و جابجایی از محل سکونت باعث بوجود آمدن یک خلاء عاطفی و روانی در فرد و منجر به گرایش او به سمت اعتیاد برای کاهش این خلأ عاطفی و روانی می شود. برای حل مسئله مهاجرت باید به سمت ایجاد فدرالیسم آموزشی حرکت کنیم.
اما دکتر طالبی مدیر گروه مطالعات فرهنگی دانشگاه علامه طباطبایی به نکته دیگری اشاره میکند که کاملا متفاوت است ،او با اشاره به محیط سیاسی در دانشگاهها گفت: اگر دانشگاههاا سیاسی شوند، دانشجویان از اعتیاد دور خواهند شد.
وی با نقد برخی از دیدگاههای استادان حاضر در جلسه اظهار داشت: درباره قداست بخشی و آگاهسازی ما به یک نوع اشباع رسیدهایم، به نحوی که دچار پس زدگی از سوی نسل جوان شدهایم لذا باید روشهای خود را در تعمیق این ارزشها تغییر دهیم.
***اعتیاد دختران دانشجو انچه درنگاه اول متصور است اینکه پسران دانشجو گرفتار دیو اعتیاد میشوند , اما این مساله منحصر به پسران نیست , و دربسیاری از موارد شامل دختران هم میشود,حتی دربرخی موارد دختران بیشتر گرفتار اعتیادهای مختلف میشوند .
درهمین راستا , یک جامعه شناس گفت: دانشجویان خوابگاهی به علت دوری از خانواده و افسردگیهای ناشی از دلتنگی به مصرف مواد مخدر به عنوان یک راه حل نگاه کرده و بیش از دیگر دانشجویان به مصرف آن روی میآورند.
دکتر حسن علم الهدی نشست و برخاستهای بسیار افراد با یکدیگر، عدم کنترل خانوادهها بر فرزندانشان، عدم نظارت کافی دانشگاهها، آموزشگاهها و خوابگاهها و عدم فعالیتهای فرهنگی که بتواند از روی آوردن دانشجویان به مواد مخدر جلوگیری کند را در افزایش گرایش دانشجویان به مواد مخدر موثر دانست و افزود: در این شرایط کافی است که یک نفر به مشروب یا دیگر مواد مخدر اعتیاد داشته باشد تا بتواند باقی افراد را به سمت آن بکشاند. بدون تردید فرد باید بسیار فرهیخته و خود ساخته باشد که بتواند از تمایل خود به مصرف مواد جلوگیری کند.
وی ادامه داد: گاهی بحثهای فرهنگی در مورد مقوله اعتیاد جنبه ظاهری دارد و در حد ارائه چند تحقیق و برگزاری چند نشست و همایش خلاصه میشود و جنبه عملی پیدا نمیکند، یقینا حضور مدیران و مسئولین دانشگاهها و ارتباط آنها با دانشجویان و ارتباط خوب استادان با دانشجویان میتواند در آگاهی دهی به دانشجویان و پیشگیری از اعتیاد موثر باشد.
علم الهدی در ادامه گفت: در بعضی از دانشگاهها بین 75 تا 80 درصد دانشجویان دختراند و سطح بالایی از جمعیت دانشجویان را دختران تشکیل میدهند، بنابراین با توجه به اینکه تعداد زیادی از این افراد در شهرهایی غیر از شهر خود به دانشگاه می روند و مانند گذشته تحت نظارت خانواده نیستند، با توجه به هیجانات بسیار دوران جوانی در معرض خطرهای بسیاری از جمله اعتیاد قرار میگیرند و این افراد ممکن است نه تنها به شیشه که پر مصرف ترین ماده مخدر در بین زنان است، بلکه حتی به مصرف الکل هم معتاد شوند.
وی تصریح کرد: بسیاری از خانوادهها برای دختران خود خانههای مستقلی فراهم میکنند تا از مشکلات خوابگاههای دانشجویی از جمله شلوغی، سر و صدا و کمبود جا به دور باشند در حالیکه این کار می تواند زمینههای بسیاری را برای روی آوردن آنها به مواد مخدر ایجاد کند.
این جامعه شناس بالا رفتن سن ازدواج و فشار درس را به عنوان علل گرایش دختران دانشجو به مواد مخدر دانست و افزود: افراد نه برای آنکه معتاد شوند؛ بلکه صرفا از سر کنجکاوی و با این استدلال که با یک بار مصرف مواد مخدر، معتاد نمیشوند دست به مصرف مواد میزنند، غافل از اینکه پس از یکبار مصرف به لحاظ روحی و جسمی به آن وابسته میشوند.
علم الهدی در مورد راههای پیشگیری از اعتیاد عنوان کرد: مهم ترین راه پیشگیری از اعتیاد به خانوادهها مربوط میشود، به طوریکه والدین نه فرزندان را تحت فشار و منگنه قرار دهند و نه کاملا آنها را آزاد بگذارند و محدودیتی برایشان در نظر نگیرند، بلکه در این شرایط اگر پدر و مادر با فرزند خود دوست باشند فرزند وابسته خانواده میشود و گریز پا نمیشود، چرا که معمولا جوانان و نوجوانانی به اعتیاد مبتلا میشوند که از خانواده گریز پا باشند.
وی از دیگر عوامل تاثیر گذار در گرایش نوجوانان به مواد مخدر به نقش همکلاسیها و همسالان اشاره کرد و گفت: شرکت در جمعهایی که افراد تحت عنوان مهمانیها و جشن تولدها دور هم جمع میشوند و در دسترس قرار داشتن مواد در این جمعها، فعالیت رسانهها، ارزان بودن مواد مخدر به علت وجود شبکههای مافیایی و سودجوییهای بالای این افراد و درآمد بالای این کار و از طرفی قرار گرفتن ایران در مسیر ترانزیت مواد مخدر از جمله عواملی هستند که هم میتوانند افراد را به مواد مخدر تشویق بکنند و هم آن را باز دارد.
معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هم از گسترش اعتیاد و مصرف مواد دخانی بین دختران دانشجو ابراز تأسف کرد و گفت:دختران در این مسابقه تلخ از یکدیگر سبقت می گیرند.